Clopidogrel TEDAVİSİNDE CYP2C19 Genotip Analizi

CYP2C19 enzimi; bazı proton pompa inhibitörleri, Clopidogrel ve amitriptyline de dahil olmak üzere çeşitli trisiklik antidepresanlar gibi klinik açıdan önemli olan ilaçların metabolizmalarına katkıda bulunmaktadır.CYP2C19 enzimi; bazı proton pompa inhibitörleri, Clopidogrel ve amitriptyline de dahil olmak üzere çeşitli trisiklik antidepresanlar gibi klinik açıdan önemli olan ilaçların metabolizmalarına katkıda bulunmaktadır. Clopidogrel (Plavix®); akut koroner sendrom (ACS), miyokard infarktüs, inme veya periferik arter hastalığı görülen olgularda sıklıkla kullanılan platelet inhibitörü olan ön ilaçtır.

İlaç absorpsiyonu, metabolizması (örn: aktivasyonu), eş zamanlı olarak kullanılan ilaçlar (örn; omeprazol), obezite, insülin direnci, tedaviye uyum da dahil olmak üzere birçok faktör Clopidogrel ilaç yanıtını etkileyebilmektedir.

Clopidogrel metabolizmasını etkileyen CYP2C19 genetik varyasyonların test edilmesi, bazı hastalarda ilaç dozunun belirlenmesine veya alternatif tedavinin seçilmesine yardımcı olabilmektedir. CYP2C19 genotipine göre bireyler; çok hızlı, hızlı, orta veya zayıf metabolizör fenotipli olarak kategorize edilebilmektedir.1

Clopidogrel tedavisi alan perkütan koroner girişim (PKG) uygulanan orta ve zayıf metabolizör genotipli bireyler, stent trombozu da dahil olmak üzere kardiyovasküler hastalıklar için yüksek risk taşımaktadır.2 FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi), Clopidogrel için CYP2C19 zayıf metabolizör  fenotipli bireyler arasında etkinliğinin azaldığını belirten kutu uyarısı içermektedir. Bu nedenle, hastanın CYP2C19 genotipi analiz edilerek tedavi stratejisi belirlenmesini ve zayıf metabolizör  fenotipli bireyler için alternatif tedaviler uygulanmasını önermektedir.3 Bu bireylerde, Clopidogrel’i vücuttaki etkin formuna dönüşemez ve kalp krizi, inme ve  kardiyovasküler ölüm risklerinin önüne geçememektedir.

Buna karşın, çeşitli çalışmalar, Clopidogrel ile tedavi edilen ultra hızlı metabolizör fenotipli bireylerde önemli kardiyovasküler olayların ortaya çıkma riskini azaltıldığı bildirilmektedir bununla birlikte özellikle *17/*17 homozigot olgularda kanama riskini arttırdığı belirtilmektedir.

Tablo 1. Clopidogrel tedavisi alan akut koroner sendrom görülen veya perkütan koroner girişim yapılan olgulara CYP2C19 genotip sonuçlarına göre tedavi önerileri1

 Fenotip

 Enzim Aktivite Düzeyi

 Genotip

 Tedavi önerileri

Ultra Hızlı Metabolizörler (Olguların ~%5-30’u)

Normal veya artmış enzim aktivitesi

*1/*17

*17/*17

İlaç etiketlerinde belirtilen doz önerisi

Hızlı Metabolizörler (Olguların ~%35-50’si)

Normal enzim aktivitesi (homozigot yabani tip)

*1/*1

İlaç etiketlerinde belirtilen doz önerisi

Orta Metabolizörler (Olguların ~%18-45’i)

Orta seviyede enzim aktivitesi

*1/*2

*1/*3

*2/*17

Kontrendikasyon yok ise alternatif antiplatelet tedavisi önerilir.

 Zayıf Metabolizörler (Olguların  

~%2-15’inde)

Az veya hiç olmayan enzim aktivitesi

 

*2/*2

*2/*3

*3/*3

Kontrendikasyon yok ise alternatif antiplatelet tedavisi önerilir

 

Tablo 2. Kullanımından önce FDA’nın CYP2C19 varyantlarının incelenmesini önerdiği ilaçlar

İlaçlar

Carisoprodol

Dexlansoprazole

Esomeprazole

Prasugrel

Citalopram

Diazepam

Lansoprazole

Rabeprazole

Clobazam

Doxepin

Omeprazole

Ticagrelor

Clopidogrel

Drospirenone  & Ethinyl Estradiol

Pantoprazole

Voriconazole